علت خارش واژن چیست؟

هشدار مهم:
اگر خارش شدید است یا بیشتر از ۷ روز طول کشیده، یا همراه با ترشح بدبو/رنگی، خونریزی، تب، درد لگن، زخم/تاول یا سوزش شدید ادرار است، بهتر است برای تشخیص دقیق‌تر توسط پزشک بررسی شوید.

الف) تحریک و حساسیت پوستی (درماتیت تماسی)

یکی از شایع‌ترین علت‌های خارش لبه‌های بیرونی واژن تماس پوست با مواد محرک است. موارد رایج:

• صابون‌ها و شوینده‌های معطر، ژل‌های بهداشتی، فوم‌های شستشو، اسپری‌ها
• دستمال مرطوب یا دستمال توالت عطری
• پودر لباسشویی/نرم‌کننده لباس، باقی‌ماندن مواد روی لباس زیر
• کاندوم لاتکس، اسپرم‌کش‌ها، برخی لوبریکانت‌ها (برای افراد حساس)

ب) عفونت قارچی (کاندیدا)

عفونت قارچی معمولاً با خارش و سوزش همراه است و ممکن است ترشح سفید و غلیظ هم دیده شود. عواملی که احتمال آن را بالا می‌برند:
مصرف اخیر آنتی‌بیوتیک، قند خون بالا، لباس تنگ و رطوبت زیاد، و ضعف سیستم ایمنی.

ج) واژینوز باکتریال (BV)

در BV تعادل باکتری‌های طبیعی واژن به هم می‌خورد. بسیاری از افراد بیشتر «بوی بد» و «تغییر ترشح» را حس می‌کنند تا خارش شدید.
دوش واژینال، تغییر شریک جنسی، و برخی شرایط هورمونی می‌تواند احتمال BV را افزایش دهد.

د) خشکی واژن و کاهش استروژن

خشکی و نازک شدن بافت می‌تواند باعث خارش، سوزش، حساسیت و گاهی درد هنگام رابطه شود.
این حالت بیشتر در حوالی یائسگی، بعد از زایمان/شیردهی یا در برخی مصرف‌های دارویی و استرس‌های شدید دیده می‌شود.

هـ) اصلاح، اصطکاک، تعریق و لباس نامناسب

• تیغ و وکس (خصوصاً همراه با حساسیت پوستی)
• لباس زیر تنگ یا الیاف مصنوعی
• ورزش و تعریق و خشک نکردن مناسب ناحیه
• اصطکاک طولانی (مثل پیاده‌روی طولانی/دوچرخه‌سواری)

و) علل کمتر شایع اما مهم

• بیماری‌های پوستی مثل اگزما/پسوریازیس
• برخی عفونت‌های مقاربتی (ممکن است با زخم/تاول/ترشح همراه باشند)
• شپش تناسلی (خارش شدید به‌خصوص شب‌ها)
• زخم‌ها یا تغییرات پوستی ماندگار که نیازمند ارزیابی پزشک است

مرحله ۱: حذف محرک‌ها (قوی‌ترین درمان خانگی)

• شستشو فقط با آب ولرم (بدون ژل و صابون معطر)
• قطع محصولات عطری، اسپری‌ها، دستمال مرطوب معطر
• لباس زیر نخی و آزاد؛ تعویض روزانه
• خشک‌کردن آرام (بدون سایش شدید)

مرحله ۲: کمپرس سرد (تسکین سریع خارش)

یک پارچه تمیز و خنک (نه یخ مستقیم) را ۵ تا ۱۰ دقیقه روی ناحیه بیرونی قرار دهید. روزی ۲ تا ۳ بار می‌تواند کمک کند.

مرحله ۳: حمام آب ولرم (Sitz Bath)

۱۰ تا ۱۵ دقیقه نشستن در آب ولرم (فقط آب) می‌تواند التهاب را کم کند. افزودن مواد مختلف به آب (مواد عطری/قوی) معمولاً توصیه نمی‌شود.

مرحله ۴: مراقبت از خشکی و اصطکاک

• اگر خشکی دارید، از لوبریکانت‌های استاندارد (بر پایه آب) هنگام رابطه استفاده کنید.
• اگر پوست بیرونی خیلی تحریک شده، یک لایه بسیار نازک از کرم محافظ ساده (در صورت نداشتن حساسیت) می‌تواند کمک کند.
• رابطه را تا بهبود کامل علائم به تعویق بیندازید (اصطکاک خارش را بدتر می‌کند).

مرحله ۵: اگر شک به عفونت دارید چه کنید؟

اگر علائم شما شبیه عفونت است (مثلاً ترشح غیرطبیعی، بوی بد، سوزش شدید)، بهتر است خوددرمانی را طولانی نکنید و برای تشخیص دقیق‌تر اقدام کنید؛ چون

درمان قارچ با BV متفاوت است و اشتباه درمان کردن می‌تواند علائم را بدتر کند.

خارش واژن در دوران پریود

گاهی پدهای معطر، تعویض دیرهنگام نوار بهداشتی، رطوبت و اصطکاک باعث خارش می‌شود. پد ساده (بدون عطر) و تعویض منظم کمک‌کننده است.

خارش واژن در بارداری

تغییرات هورمونی و افزایش ترشحات می‌تواند حساسیت ایجاد کند و برخی عفونت‌ها هم در بارداری شایع‌تر می‌شوند. در بارداری بهتر است خوددرمانی طولانی نکنید و برای درمان مطمئن مشورت بگیرید.

خارش واژن بعد از رابطه

علت‌های رایج شامل اصطکاک (خشکی)، حساسیت به لاتکس/لوبریکانت/اسپرم‌کش یا التهاب موقت است. اگر تکرار شد، نوع کاندوم/لوبریکانت را تغییر دهید و به خشکی توجه کنید.